Het boeiende oorlogsverhaal van ‘Het achterhuis van Hoorn’

Lopend door Hoorn kom je langs oude gevels, die ook verhalen van dappere vrouwen vertellen. Zo heeft het Drechterlandse Huis op het Grote Oost 4-6 een bronzen plaquette voor Aaf Dell en Dieuw van Vliet. Hieke Stapel, gids van Oud Hoorn, vertelt het boeiende verhaal van de onderduikgeschiedenis van dit huis.

Hieke weet alles over de geschiedenis van Hoorn én de vrouwen die hierin een rol van betekenis speelden. Tijdens de Open Monumentendag vertelde ze het dappere verhaal van Aaf en Dieuw tijdens ‘De Verhalenkamer’. Aaf Dell en Dieuw van Vliet woonden samen in de conciërgewoning van het Drechterlandse Huis. Zij herbergden hier gedurende de oorlog zeven onderduikers. Zij zijn nooit gepak en hebben de oorlog heelhuids overleefd. Zij hadden hun redding zonder twijfel te danken aan de twee Hoornse vrouwen, die even dapper als koelbloedig waren. De conciërgewoning was (en is nog steeds) verbonden met het Grote Oost 6 via een halletje. De deur van de woning van de dames kwam uit in die hal.

Aaf en Dieuw

Aaf en Dieuw: redders van mensen

In november 1942 nam De Wehrmacht de benedenverdieping van Grote Oost 4 en 6 in beslag en vestigde hier de Ortskommandantur. Soldaten liepen in en uit, ze bezetten er de zalen en zaten bij mooi weer op de veranda. Van daaruit keek je zo tegen de ramen van de conciërgewoning aan, waarachter de onderduikers in kleine slaapkamers de tijd doodden binnen hun ingeperkte vrijheid. De onderduikers in het achterhuis vreesden voor hun leven, maar de Duitsers lieten zich er niet zien. En als er al eens gevaar dreigde dan wisten Aaf en Dieuw dat te bezweren. De onderduikers zijn nooit gepakt en ze hebben de oorlog heelhuids overleefd.

Gearresteerd

Helaas zijn Aaf en Dieuw door een ongelukkige brief van een onderduiker echter wel opgepakt. Aaf Dell zat 15 maanden lang tot aan de bevrijding in concentratiekamp Ravensbruck, waar ze tot driemaal toe aan de gaskamer ontsnapte. Dieuw van Vliet ontkwam evenmin aan een arrestatie. De SS deed kort voor het einde van de oorlog, op 24 maart 1945, een inval in haar bovenwoning. en ook Dieuw van Vliet werd gearresteerd door de SS. Beiden overleefden de ontbering en ze leefden nog lang samen voort in Hoorn.In 1972 werden de dames onderscheiden met de Medaille de Justes van Yad Vashem, een hoge Israëlische onderscheiding.

In diezelfde Verhalenkamer vertelde beeldend kunstenaar Thea van Leer over de opdracht die zij in 1996 kreeg om een bronzen plaquette voor Aaf Dell en Dieuw van Vliet te maken. Deze is nog steeds aan de gevel te zien. De tekst op de plaquette luidt:

‘Dit Drechterlandse huis (1728) is vanaf 1915
in gebruik geweest als waterschapshuis van
Drechterland en het latere waterschap
Westfriesland.
In de oorlogsjaren had de Duitse bezetter
hier zijn ortskommandantur gevestigd.
In de conciërgewoning achter het huis
hielden de dames Dieuw van Vliet (1887-1974)
en Aaf Dell (1893-1975, links) in de jaren
1942-1943 vele onderduikers verborgen,
onder wie acht joodse landgenoten.
De plaquette herinnert aan hun moed en
onverschrokkenheid.’

Op 12 september werden ter gelegenheid van Open Monumentendag in Hoorn diverse ‘verhalenkamers’ gehouden door de Stichting op Roet. Verhalenvertellers brachten in verschillende historische panden de geschiedenis van Hoorn tot leven.

Meer weten over de geschiedenis van Hoorn? Boek dan eens een bijzondere stadswandeling met een gids van Oud Hoorn!

 

Een gedachte over “Het boeiende oorlogsverhaal van ‘Het achterhuis van Hoorn’

  1. Pingback: Yad Vashem eerbetoon aan heldhaftige Hoornse Gré Visser | Vrouw@lert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s