Tijden zijn veranderd: ‘Wacht maar tot je moeder thuiskomt’

Vaders en moeders voeden jonge kinderen anders op, waarbij moeders hun kinderen ‘optimaler’ opvoeden. Zo corrigeren zij hun kinderen sneller en vaker bij ongehoorzaam gedrag. Dit blijkt uit onderzoek van Liesbeth Hallers-Haalboom, die daarop promoveerde aan de Universiteit Leiden op 7 oktober.

Hallers volgde vier jaar lang 390 gezinnen met twee jonge kinderen. Bij aanvang van het onderzoek waren zij één en drie jaar oud. Elk jaar bezocht ze de gezinnen en deed een aantal experimenten. Gabrie van den Hout, basisschooldirecteur en Soroptimist, reageert op delen uit dit onderzoek:

Onderzoek: moeders voeden ‘optimaler’ op dan vaders
Signalen van je kind herkennen en er adequaat op reageren (sensitiviteit), je kind ruimte geven voor eigen initiatief (respect voor autonomie en ongehoorzaam gedrag corrigeren (‘gedragsregulerende strategieën’) zijn drie algemene aspecten van de opvoeding van jonge kinderen. In al deze drie aspecten blijken moeders hun kinderen ‘optimaler’ op te voeden dan vaders.

Reactie Gabrie: “De opvoeding is in de afgelopen 50 jaar sterk veranderd. Autonomie en sensitiviteit hebben een heel andere rol gekregen in de opvoeding. Maar in veel gezinnen gaat het inderdaad nog zo: moeder neemt een groot deel van de opvoeding ter hand. Degene die de meeste tijd met het kind doorbrengt, heeft de meeste kans en tijd om het kind te leren kennen en te weten waar de ‘sensitiviteit’ op gericht moet worden. In de praktijk op de scholen zien we dat wel terug.

Moeders corrigeren eerder
Uit het onderzoek blijkt dat er bijvoorbeeld verschil is tussen vaders en moeders bij het corrigeren van ongehoorzaam gedrag. Zo zette Hallers een zak met aantrekkelijk speelgoed neer waar de kinderen niet aan mochten komen. Deden ze dat toch, dan bleken moeders eerder en vaker in te grijpen dan vaders, waarmee het vroegere ‘wacht maar tot je vader thuiskomt’ dreigement blijkbaar allang achterhaald is. Dat vaders vaker toestaan dat kinderen ongehoorzaam zijn en zijzelf minder consequent is volgens Hallers een ‘aandachtspunt’ voor moderne vaders. Ze benadrukt echter dat zowel de vaders als moeders in het onderzoek hoge scores laten zien op sensitiviteit en respect voor de autonomie van het kind. De uitkomsten moeten voorzichtig geïnterpreteerd worden, want dat er verschillen bestaan in opvoedgedrag van vaders en moeders, betekent niet dat vaders minder goede opvoeders zijn.

Testosteron en kinderrij
Verder blijken zowel kenmerken van de ouder (testosteronniveaus) en kenmerken van het kind (leeftijd en plaats in de kinderrij) een rol te spelen in de manier waarop ouders hun kinderen opvoeden. Vaders bij wie het testosteronniveau op een dag meer variatie vertoont, voeden hun kinderen gemiddeld beter op dan soortgenoten met minder variatie.

Gabrie: “Om de invloed van het testosteronniveau beter te beargumenteren, zou het mooi zijn als de opvoeding binnen het gezin met twee moeders of vaders ook in het onderzoek zou zijn meegenomen. Zelf vind ik de verklaring van de noodzaak het verschil in testosteron niet helemaal logisch. Dan zou in de loop van de geschiedenis (van Neanderthaler naar nu?) de taak van ouders als opvoeders hetzelfde geweest moeten zijn. De invloed van de plaats in de kinderrij lijkt mij inderdaad heel logisch. Als 4e kind in een rijtje van 5 zie ik deze zaken ook terug in het gezin waar ik zelf uit kom.” Ze voegt toe: “Ik denk dat de invloed van het gezin waaruit de ouders zelf komen, ook van grote invloed is. Je kopieert als opvoeder deels het gedrag van je ouders of doet het juist 180 graden omgekeerd omdat je het echt niet zo wilt doen als je ouders het deden.”

Tip van Ank

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s