Ter nagedachtenis: sociologe Fatima Mernissi; Marokko‘s icoon van het feminisme

In de ochtend van 30 november 2015 overleed sociologe en schrijfster Fatima Mernissi (1940): één van Marokko’s iconen van het feminisme. Fatima is op velerlei gebied van grote betekenis geweest. Ze trok de vrouwonvriendelijke Hadith (de in grote verzamelingen vastgelegde, islamitische overleveringen over het doen en laten en de uitspraken van Mohammed)in twijfel en bekritiseerde de ondergeschikte positie van de vrouw in de Marokkaanse samenleving omdat ze in de Koran geen reden voor ongelijke behandeling kon terugvinden. Sterker nog, volgens haar bevat het heilige boek – mits correct geïnterpreteerd – juist een pleidooi voor versterking van de rechten van de vrouw.

fatema1

Volgens Fatima was de bedoeling van de Profeet in 622 – toen de islam ontstond – om een religieuze en democratische gemeenschap te stichten, waarin mannen en vrouwen zouden discussiëren over de wetten van de gemeenschap. In plaats daarvan werden vrouwen gesluierd, buitengesloten van het politieke leven en weggestuurd uit de publieke ruimte. Haar ideaal was dat er een dialoog zou ontstaan, die over alle grenzen ging zodat er internationaal een vreedzame, verdraagzame samenlevingen zou ontstaan.

verboden dakterrasGeboren in een harem
Fatima deed sociologisch onderzoek voor de Unesco, de ILO en de Marokkaanse overheid en was sinds de jaren ’80 verbonden aan de Mohammed V Universiteit van Rabat . Ze schreef diverse boeken over de plaats van de islamitische vrouw in de samenleving, met name over de harem. Niet geheel onlogisch, want Fatima is zelf geboren in een harem. Ze bestudeerde en verklaarde de leefomstandigheden en visie op de wereld van moslimvrouwen door wetenschappelijk onderzoek en met haar romans, zoals ‘Het verboden dakterras’ waarin de ontoegankelijke wereld buiten de harem een obsessie is voor alle vrouwen. Met dromen, toneelspel, poëzie en zang scheppen zij een eigen buitenwereld. Haar toegankelijke en beeldende stijl maakte haar tot een rolmodel voor jongere generaties. Door haar studie in het Westen was zij in staat vergelijkingen te trekken en beide culturen kritisch te bezien. Zij bepleitte dat vrouwen een volledige rol spelen in het publieke domein.

Fatima: “Writing is one of the most ancient forms of prayer. To write is to believe communication is possible that other people are good, that you can awaken their generosity and their desire to do better.”

forgottenForgotten queens of Islam
In haar boek ’ The forgotten queens of Islam’ schreef ze over invloedrijke moslimvrouwen in de geschiedenis. Een boek dat tot de standaardwerken aan universiteiten over de hele wereld behoort. Andere boeken zijn zelfs in het Chinees vertaald en worden ook in India gelezen en bestudeerd. Door haar leiderschap, haar vastberadenheid en vernieuwende ideeën, heeft zij bijgedragen aan verbeteringen in het leven van velen. Later onderzocht ze onder andere de invloed van satelliettelevisie in de Arabische wereld en de relatie tussen islam en democratie.

Erasmusprijs
Als schrijfster ontving ze meerdere prijzen, zoals de ‘Princesse des Asturies’ voor literatuur (2003). In 2004 werd ze samen met de Syrische auteur Sadik JalalAl-Azm en de Iraanse auteur Abdulkarim Soroush beloond met de Nederlandse Erasmusprijs dankzij haar strijd voor de gelijkheid van de sexen. Ook richtte Fatima verschillende instellingen op waarbij het islamitische patriarchaat werd afgekeurd, zoals in ‘Caravane Civique’, een groot netwerk van kunstenaars, activisten, intellectuelen en ongeletterden die door deze organisatie hun stem kunnen laten horen.

Bericht van onze Soroptimistzusters in Marrakech, Touria en Laila Binebine:

“We are happy to hear that your club will write an article of our great feminist Moroccan writer Fatima Mernissi. In March there will be a meeting of a circle of highly intellectual people who are paying a tribute to Fatima for Women’s Day. Among them is Moroccan journalist Jacqueline Loghlam (known also as Zakia Daoud) and sociologist Soumaya Noaaman Guessous, who were very close friends of Fatima Mernissi. They will also talk about a book Fatima wrote under a pseudonym, but never openly talked about, all her life long. Greetings from all the Members of Marrakech Soroptimistclub.”

Binnenkort vind je op Vrouw@lert een recensie van Fatima’s boek ‘The forgotten queens of Islam’.

Wil je voortaan alle berichten van Vrouw@lert ontvangen? Meld je dan aan als volger van Vrouw@lert in de kolom hiernaast

Een gedachte over “Ter nagedachtenis: sociologe Fatima Mernissi; Marokko‘s icoon van het feminisme

  1. Pingback: Boekrecensie: The forgotten Queens of Islam | Vrouw@lert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s