Petra Stienen: Ik blijf optimistisch over de Arabische Lente

We hebben de vrijheid weer kunnen vieren. Voor veel landen is het nog lang niet zo ver. Op ons 50-jarig jubileum in 2012, was Petra Stienen te gast als spreker op ons symposium. Petra is arabiste, Eerste Kamerlid (D66) en voormalig diplomaat in Egypte en Syrië.  Ze sprak over De Arabische Lente en de situatie voor vrouwen in de nieuwe democratische landen, die vasthouden in hun strijd naar vrijheid. Deze maand ontving ze de Aletta Jacobsprijs van de Rijksuniversiteit Groningen, voor een vrouw met een voortrekkersrol in emancipatie en een voorbeeldfunctie voor andere vrouwen. Maar tegenwoordig hoort ze steeds vaker ‘De Arabische Lente, die is toch totaal mislukt?’ In de Volkskrant las ik een interview met haar.

petrastienen

Optimist

“Het is waar, vijf jaar na de Arabische revoluties valt er weinig te vieren. De berichten over oorlog, terreur, religieus geweld en miljoenen vluchtelingen stemmen somber. De sfeer van verzoening en hoop van de eerste maanden van 2011, die ik óók voelde, is verdwenen. Zeker nu Syrië in brand staat en de democratische hervormingen in Egypte slechts dictatoriale wisselingen van de wacht bleken, snap ik de vraag ook wel. Toch ben ik optimistisch.”

Onderdrukking

“Syrië was een kaartenhuis dat hoe dan ook was ingestort. Onvermijdelijk. De afgelopen veertig jaar heeft de familie Assad veel strijd gevoerd en gemoord, dat hebben wij hier nooit gezien. Die aanpak, rücksichtslos een hele stad platwalsen om je tegenstander uit te schakelen, is de familie nu nog steeds niet vreemd. Door de dictatuur is er in Syrië nauwelijks ruimte geweest voor andersdenkenden. Als je vrouwen, jongeren, religieuze minderheden, ook binnen de politieke islam, allemaal moet onderdrukken om een kleine groep aan de macht te houden – praat je niet over stabiliteit, maar over onderdrukking. Ik ben een diplomaat in hart en nieren, dus ik dacht dat blijven praten de oplossing was. Later, toen Assad zijn eigen bevolking ging bombarderen en vergassen, dacht ik daar anders over. Op een gegeven moment heb je wapens meer nodig dan het gesprek. Zo simpel is het.”

Medemenselijkheid

“Ik weet dat als het geweld gestopt is en Assad weg, het nog zeker veertig tot vijftig jaar duurt voordat Syrië weer leefbaar is. Maar ik geloof ook in de veerkracht van mensen. Syriërs willen zelf hun land weer opbouwen. Ik geloof dat straks honderdduizenden Syriërs terug gaan. Ze zijn zo gehecht aan hun land. Hoe mooi zou het zijn als wij Europeanen in de tussentijd die mensen een goede opleiding geven? Een vakopleiding op het gebied van water, elektriciteit, management, noem maar op. Als ze dan teruggaan, kunnen ze niet alleen meteen iets bijdragen aan de opbouw, maar zijn ze ook allemaal ambassadeur van een Europa dat nog wel in waarden als medemenselijkheid gelooft.”

Dierbaren verloren

“In Nederland worden te weinig de stemmen gehoord van mensenrechtenactivisten, moslimhervormers en voorvechtsters van vrouwenrechten. In september 2012 is Chris Stevens, een goede vriend, vermoord in Benghazi. Hij was de ideale diplomaat. Omdat ik zeker wist dat Chris zou willen dat we in zijn nagedachtenis het andere verhaal blijven vertellen, schreef ik het boek ‘Het andere Arabische geluid’. Maar een jaar later waren de gifaanvallen in Syrië en werd pater Frans van der Lugt vermoord. Een dierbare vriend en mijn spirituele vader. Hij had een centrum voor gehandicapte kinderen. Hij liet Syrische jongeren met een islamitische en christelijke achtergrond vrijwilligerswerk doen met het idee: we zijn samen Syriërs. Soms is het moeilijk het geloof vast te houden. Maar ik ga ermee door, ondanks alle kritiek.”

Het recht om waarden aan de wereld te laten zien

“Ook Alette Jacobs kreeg destijds veel kritiek. In de biografie van haar lees ik dat ze na de Eerste Wereldoorlog in Duitsland ondervoede mensen ging helpen. Er heerste hongersnood. De kritiek was dat ze empathie had met Duitsers; slachtoffers, maar toch: Duitsers. Ik denk dat ik bij sommige mensen ook zoiets heb losgewrikt: hoe durft zij empathie te tonen voor die Arabieren? Nou, dat blijf ik doen. Die Aletta Jacobsprijs is geweldig. Maar de moeite die het kost om… Ik krijg tweets die me voor moffenhoer of erger uitmaken. Ik ben natuurlijk niet de enige vrouw die dit meemaakt. Gelukkig is het een minderheid. Dus de strijdbaarheid is eerder een soort verontwaardiging. Ik sta voor lotsverbondenheid en medemenselijkheid. Ik heb toch het recht die waarden aan de wereld te laten zien?”

Menselijke verhalen vol hoop

“De nuance zit ‘m juist in kracht. De werkelijkheid is niet zwart-wit. Voor de revoluties zagen Nederlanders alleen olie en terrorisme als ze naar de Arabische Wereld keken. De Arabische revoluties liet ook moedige mensen zien, met de universele wens dat je mag zijn wie je bent. Ook zij verlangen naar democratie, naar een rechtsstaat en vrijheid, dat doen we niet alleen in Europa. Op dit moment zijn de tiran versus de terrorist de enige twee smaken in de media.  Het valt me op dat veel mensen ontzettend veel weten van wat er allemaal in die regio gebeurt, die er zelf niet of nauwelijks zijn geweest. Ik denk dat ik het menselijke verhaal vertel, volgens mij het enige verhaal waaruit je hoop kunt putten. Ik vertel mijn verhaal niet meer bij aan tafel bij Jeroen Pauw. Het kan ook in zaaltjes in Sint-Oedenrode of Woudrichem.”

Petra Stienens motto: ‘Als je een mensleven redt, red je de hele mensheid.’ Als iedereen betekenis wil hebben voor één of twee mensen in zijn nabijheid, zou dat niet mooi zijn?’

Dromen van Syrische vluchtelingmeisjes

Meredith Hutchison vroeg Syrische meisjes in twee Libanese vluchtelingenkampen wat ze later willen worden en liet ze zich indenken hoe hun droom is uitgekomen.

Rama (13) wil graag arts worden. Zo ziet zij haar droom: `In Syrië en Jordanië zag ik als kind lijdende mensen, ziek of gewond, en ik wilde dan de kracht en de kennis hebben om ze te helpen. Als belangrijke arts in mijn gemeenschap kan ik dat nu. Dat ik pijn kan verlichten is de hoogste beloning voor mijn werk.’

Haja (12) wil graag astronaut worden, zo ziet zij haar droom: ‘Vanaf de les over het zonnestelsel op de basisschool wilde ik astronaut worden. Ik stelde me voor dat ik hoog in de lucht ontdekkingen zou doen. Ik vind astronaut zijn fijn omdat ik de wereld vanuit een nieuwe invalshoek zie. Veel mensen zeiden dat een meisje dit niet kan worden. Nu ik mijn doel heb bereikt, wil ik meisjes met ambitie vertellen dat ze met hun ouders moeten durven praten over wat ze willen en waarom. Zo weet je waar je heen gaat.’

Amani (12) wil graag piloot worden. Zo ziet zij haar droom: ‘Ik ben gek op vliegtuigen. Mijn broer zei altijd dat een meisje geen piloot kan worden, maar in mijn hart wist ik wat ik wilde en het lukte me de pilotenopleiding te volgen. Nu leef ik mijn droombestaan.’

Unfairy tale

Dit filmpje van Unicef laat heel scherp zien, dat de dromen van deze meisjes nog ver weg zijn en hoe een kind zich in Syrië voelt…

Bron: de Volkskrant

2 gedachtes over “Petra Stienen: Ik blijf optimistisch over de Arabische Lente

  1. Pingback: Pleidooi voor inspraak en diversiteit | Vrouw@lert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s