Verkracht maar toch schuldig

In haar recent verschenen boek: ‘Silenced Victims of Wartime Sexual Violence’ analyseert Olivera Simic hoe seksueel geweld tegen Servische vrouwen nauwelijks aandacht kreeg. Zijn slachtoffers in eerste plaats vrouw, of speelt nationaliteit de grootste rol?

 

Olivira Simic
Jarenlang deed Olivira Simic onderzoek naar slachtoffers van Servische oorlogsmisdaden, wat haar in ‘eigen’ kring het predicaat verrader opleverde. Nu komt ze met een boek over Servische slachtoffers. Om precies te zijn – Servische vrouwen die tijdens de oorlog in Bosnië slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld en verkrachting. Dit keer krijgt ze van de ‘tegenpartij’ een stempel. Daar heet ze nu een Servische nationalist.

Silenced victims of wartime sexual violence, gaat deels over de ervaringen van Bosnisch-Servische vrouwen, maar vooral over de vraag waarom juist aan hun verhalen geen stem gegeven is. Seksueel geweld als thema is steeds in de belangstelling. Al tijdens de oorlog in Bosnië (1992 – 1995) deden schrijdende verhalen over verkrachting de ronde.

Verkrachting misdaad tegen de menselijkheid
Het Joegoslavië-tribunaal erkende verkrachting als misdaad tegen de menselijkheid en specifiek oorlogswapen. Maar als wordt gesproken over Bosnische vrouwen gaat het doorgaans over Kroatische en vooral over Bosniak (moslim) vrouwen, nauwelijks over Servische. Het dominante verhaal van de oorlog is het verhaal waarin Serviërs als hoofdschuldigen worden gezien. Slachtoffers aan Servische kant vallen blijkbaar niet zo gemakkelijk in dat verhaal te passen. Servische vrouwen die te maken hebben gehad met seksueel geweld , zijn die net zo zeer slachtoffer als Kroatische en Bosniak vrouwen?

Zijn zij in eerste plaats vrouw, of toch vooral Servisch?
Volgens Simic is er en controverse tussen feministen uit verschillende delen van het voormalig Joegoslavië die ontstond in het begin van de oorlog, toen de eerste berichten over seksueel geweld naar buiten kwamen. Wie is hier precies het slachtoffer, wie de dader? Is het een misdaad van manen tegen vrouwen, of moet het worden gepreciseerd?

Ja, zeiden feministen uit ondermeer Kroatië. Het gaat om mannen, maar vooral Servische mannen, niet zomaar om vrouwen, maar vooral om niet-Servische vrouwen. Voor hen was seksueel geweld een kwestie van etniciteit.

Servische feministen wilden zover niet gaan. Hoewel zij zich zeer bewust waren van de verantwoordelijkheid van Serviërs voor de oorlog, vroegen zij aandacht voor alle vrouwen die slachtoffer geworden waren. Bij hen lag de nadruk daar mee meer op gender.

Westerse feministen hebben veelal voor de etnische invalshoek gekozen. Daarmee is en soort hiërarchie ontstaan, aldus Simic, waarbij met name Bosniac vrouwen als de echte slachtoffers zijn gaan gelden. Het slachtofferschap van een Servische vrouw wordt vertroebeld door haar etniciteit. Buitenlandse journalisten, onderzoekers en NGO’s hebben weinig belangstelling getoond voor de ervaringen van Bosnisch-Servische vrouwen, zijn er zelfs niet naar op zoek gegaan, sympathie en empathie lagen bij anderen. Ook het Joegoslavie-tribunaal heeft er geen aandacht voor gehad.


Wie is Olivira Simic?
Olivira Simic (http://www.cfccs.org/dr-simic) is in 1973 geboren in Banja-Luca. Ze was 19 jaar toen de oorlog uitbrak in Bosnië. In de jaren daarna woonde ze als vluchteling in Servië, waar ze rechten studeerde aan de universiteit van Nis. In 2006 verhuisde ze naar Australië waar ze als senior-onderzoeker verbonden is aan de Griffith University Law School in Brisbane, Australië. Ze houdt zich ondermeer bezig met internationaal recht en transitional justice.

Enkele jaren geleden publiceerde zij “Surviving Peace’, over haar ervaringen na de oorlogen in voormalig Joegoslavië.

Gonny Loman (theoloog)

Bron: dagblad Trouw vrijdag 18 mei

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s